Pragnienie zdobienia się jest ludziom naturalne od tysięcy lat. Noszenie biżuterii może ci jednak bardzo nieprzyjemnie skomplikować alergia. Kto i dlaczego się z nią zmaga oraz jak skutecznie sobie z nią poradzić?
Czym jest kontaktowa alergia na metal i jak powstaje
Kontaktowa alergia na metal, czyli kontaktowe zapalenie skóry, oznacza, że po bezpośrednim kontakcie skóry z problematycznym przedmiotem pojawiają się niepożądane objawy. Powodem jest to, że układ odpornościowy człowieka rozwija nieadekwatną reakcję na skądinąd zwykły i całkowicie nieszkodliwy bodziec z otoczenia. Taka substancja nazywa się alergenem i mogą nim być właśnie także różne metale.
Najczęściej tę formę alergii wywołują biżuteria, metalowe paski zegarków, oprawki okularów, zamki błyskawiczne, metalowe guziki, protetyka stomatologiczna, spinki do włosów, metalowe narzędzia i inne powszechnie używane przedmioty. Kontaktowe zapalenie skóry wywołują metale takie jak nikiel, chrom czy kobalt. Rzadziej pojawia się odpowiedź immunologiczna na rtęć, miedź lub tytan. Objawy alergiczne na kobalt, nikiel i chrom są stosunkowo częste i według dostępnych statystyk występują u 13 % populacji.
Częściej dotyka ona kobiet – podaje się, że z tą diagnozą zmaga się nawet co ósma kobieta, ale tylko co dwudziesty mężczyzna. Co jednak zasadniczo nie musi oznaczać większej podatności kobiecej populacji, ale raczej to, że kobiety są (na przykład przez częstsze noszenie biżuterii) bardziej narażone na alergen.
Jak objawia się alergia i jak się jej pozbyć
To, że masz alergię na metal, poznasz po charakterystycznym zaczerwienieniu, suchej skórze, obrzęku, świądzie i pojawieniu się pęcherzy. Objawy te rozwijają się zwykle w ciągu 24 do 48 godzin od kontaktu z alergenem, mogą się jednak pojawić i w krótszym czasie, mniej więcej po 12 godzinach.
Tej alergii, podobnie jak innych rodzajów alergii, obecnie nie da się wyleczyć. Łagodzić można dopiero jej skutki – za pomocą leków przeciwhistaminowych lub preparatów z kortykosteroidami. Jedyną drogą, żeby uniknąć wymienionych wyżej niepożądanych objawów, jest więc po prostu nienoszenie problematycznej biżuterii. Możesz też jednak wybrać materiał hipoalergiczny, który nie zawiera problematycznego składnika.
Uwaga – jest to również predyspozycja na całe życie. Choć nasilenie objawów może się wahać, tej nadwrażliwości po prostu nigdy się nie pozbędziesz. Błędem jest więc myślenie, że nieprzyjemną wysypkę da się chwilowo „przeczekać”, a ciało z czasem przywyknie. Przy długotrwałym i powtarzającym się kontakcie z alergenem grozi wręcz to, że wyprysk przejdzie w stadium przewlekłe. Dlatego zawsze staraj się narażać swój organizm na alergen jak najmniej. Alternatywą może być na przykład bransoletka z materiałów niemetalowych, jak damskie bransoletki na sznurku.
Na jaką biżuterię możesz mieć alergię
Zdecydowanie najczęściej można spotkać się z alergią na nikiel. I właśnie to potrafi powodować spore komplikacje przy wyborze biżuterii. Podstawowy problem pojawia się przy sztucznej biżuterii, która w tych przypadkach powinna być całkowicie wykluczona. Dotyczy to zwłaszcza wyrobów niewiadomego pochodzenia, pochodzących najczęściej z azjatyckiej produkcji. Niosą one też inne zagrożenia dla zdrowia w postaci tak zwanych metali ciężkich. W ilościach przekraczających normy pojawiają się w tych wyrobach najczęściej nikiel, ołów i kadm. Dopuszczalne limity bywają przekroczone nawet tysiąckrotnie. Ich działanie może zaburzyć rozwój neurologiczny dzieci (zwłaszcza ołów i rtęć) albo być przyczyną powstania nowotworu (kadm).
Kłopotów nie rozwiążą ci jednak w pełni nawet metale szlachetne. Natrafisz na nie przede wszystkim przy biżuterii srebrnej. Czyste srebro jest do zastosowań jubilerskich zbyt miękkie, może więc zawierać właśnie domieszkę niklu. Niektóre srebrne ozdoby nie sprawiają problemów dzięki temu, że zawierają miedź. Ale i jej osoby wrażliwe nie muszą tolerować, jak zostało już zasygnalizowane na początku tego tekstu. Najpewniej jest więc potwierdzić u lekarza, który konkretnie metal ci szkodzi, i potem po prostu go unikać. Służą do tego tak zwane testy płatkowe.
Nieco bezpieczniejszym wyborem dla alergika może być złoto. Dość częstym błędem jest jednak twierdzenie, że ten metal jest całkowicie hipoalergiczny i nie można się na niego uczulić. Na czyste złoto faktycznie alergii nie dostaniesz, tyle że z nim w świecie jubilerskim znowu się nie spotkasz. Powodem jest dążenie do większej wytrzymałości gotowego wyrobu albo potrzeba nadania przez jubilerów swojemu dziełu określonej barwy. Bardziej ryzykowne jest więc białe złoto, które często zawiera właśnie nikiel.
Za najmniej szkodliwy wariant można uznać biżuterię ze stali chirurgicznej, którą znajdziesz na Vezzi.cz. Zawartość niklu w tym materiale musi wynosić do 0,5 %, czyli znacząco mniej niż w zwykłej biżuterii, gdzie udział problematycznego metalu sięga nawet 10 %. Alergia jest więc w tych przypadkach dość rzadka, choć u osób wyjątkowo podatnych nie da się jej całkowicie wykluczyć. Ogólnie jednak te ozdoby uchodzą za hipoalergiczne, czego dowodzą także bransoletki z https://vezzi.cz/naramek-s-prstenem.